Nieuwe meerwaardebelasting op financiële activa: een grondige analyse
Op 1 januari 2026 treedt in België een nieuwe meerwaardebelasting op financiële activa in werking. Deze maatregel maakt deel uit van de bredere fiscale hervorming van de Arizonacoalitie en beoogt een verschuiving van de belastingdruk van arbeid naar kapitaal. De regering beoogt hiermee de fiscale rechtvaardigheid te bevorderen en de financiering van de sociale zekerheid te verduurzamen.
Huidig fiscaal regime
België is één van de weinige landen die op vandaag nog geen meerwaardebelasting kent op de verkoop van aandelen wanneer deze kadert binnen het “normale beheer” van het privévermogen. Enkel wanneer de verkoop speculatief is of zich situeert binnen een “abnormaal beheer” — dan geldt een tarief van 33%.
Toepassingsgebied van de nieuwe regeling
De nieuwe meerwaardebelasting wordt ingeschreven in artikel 90, lid 1, 9° WIB 92 en geldt voor overdrachten onder bezwarende titel binnen het kader van normaal beheer van het privévermogen. Het toepassingsgebied is ruimer dan het huidige regime en omvat een brede waaier aan financiële activa, waaronder aandelen, obligaties, derivaten, fondsen, ETF’s, crypto-activa en valuta. Groepsverzekeringen en levensverzekeringen binnen het langetermijnsparen worden expliciet uitgesloten.
Tarieven
De wetgever heeft voorzien in 3 tariefregimes. Het standaardtarief bedraagt 10% met een jaarlijkse vrijstelling van €10.000 per belastingplichtige. Een deel van deze vrijstelling kan worden overgedragen naar de vijf volgende jaren, tot een maximum van €15.000.
Wanneer een meerwaarde wordt gecreëerd naar aanleiding van een verkoop en u beschikt over meer dan 20% van de aandelen in de vennootschap wordt er gebruikt gemaakt van een progressief tarief van 1,5% tot 10%, daarbij geldt een vrijstelling van 1 miljoen over vijf jaar
Tot slot wanneer de meerwaarde gecreëerd wordt naar aanleiding van een overdracht/reorganisatie van een gecontroleerde vennootschap, zgn. interne meerwaarde, geldt een tarief van33%.
| Regime | Tarief | Vrijstelling |
| algemeen tarief | 10% | €10.000/jaar
(overdraagbaar tot 150.000) |
| aanmerking belang | 1,5% – 10% (progressief) | €1 miljoen over 5 jaar |
| Interne meerwaarde | 33% | Geen |
Uitzonderingen en vrijstellingen
Transacties zonder bezwarende titel, zoals schenkingen, erfenissen, inbreng in de huwgemeenschap en uitonverdeeldheidtreding, vallen buiten het toepassingsgebied van de belasting. Ook giften aan erkende entiteiten en inbreng van aandelen bij normaal vermogensbeheer worden vrijgesteld. Groepsverzekeringen en levensverzekeringen binnen het langetermijnsparen zijn uitgesloten uit het regime.
Exit-heffing en immigratie
Bij emigratie wordt een exit-heffing toegepast op latente meerwaarden. Bij verhuis naar een land binnen de E.U. , de Europese Economische Ruimte (E.E.R.) of een land waarmee België een dubbelbelastingverdrag heeft, geldt automatisch uitstel van betaling. In een dergelijk geval mogen de betrokken financiële activa niet worden verkocht binnen de twee jaar na emigratie waardoor de belastingplicht komt te vervallen.Bij verhuis naar een land buiten de E.U. is uitstel mogelijk mits het stellen van een zakelijke zekerheid.
In geval van immigratie wordt een step-up voorzien, behalve bij terugkeer binnen twee jaar. Een step-up houdt de herwaardering van activa in bij terugkeer naar België na een verblijf in het buitenland met als doel de eventuele dubbele belasting op meerwaarde die in het buitenland is opgebouwd te vermijden.
Waardebepaling en historische meerwaarden
De belastbare meerwaarde is het verschil tussen de overdrachtsprijs en de aanschaffingswaarde. Voor activa verworven voor 1 januari 2026 geldt als referentie de waarde op 31 december 2025. Bij overdrachten tot 2030 kan op verzoek de historische aanschaffingswaarde worden gebruikt. Voor beursgenoteerde activa geldt de slotkoers van 2025; voor niet-beursgenoteerde activa zijn er drie waarderingsmethoden, waarvan de hoogste wordt genomen. Een alternatieve waardering door een bedrijfsrevisor of onafhankelijke accountant is mogelijk tot eind 2026.
Reynders-taks en rapporteringplicht
De Reynders-taks blijft bestaan en wordt gecombineerd met de nieuwe meerwaardebelasting. Tussenpersonen die een transactie begeleiden krijgen een meldingsplicht voor bepaalde transacties, geïnspireerd op de DAC6-regelgeving. Er zijn uitzonderingen voorzien voor beroepsgeheimhouders (vb. advocaten, boekhouder, …), in lijn met recente rechtspraak.
Conclusie
De nieuwe meerwaardebelasting op financiële activa betekent een fundamentele hervorming van het Belgische fiscale kader.
Het is aangewezen om vóór 1 januari 2026 een waardebepaling van uw financiële activa uit te voeren. Dit peilmoment bepaalt de latere belastinggrondslag onder de nieuwe meerwaardebelasting, zodat historische meerwaarden vrijgesteld blijven. Een accurate waardering vermijdt discussies met de fiscus en mogelijke dubbele belasting.
Mocht u bijstand nodig hebben of bijkomende uitleg, aarzel niet om ons te contacteren.
