Belgisch wegenvignet vanaf 2027: wat verandert er voor automobilisten?

Digitaal wegenvignet voor vrijwel alle personenwagens

België werkt aan de invoering van een digitaal wegenvignet voor voertuigen tot 3.500 kilogram. Het systeem zal van toepassing zijn op personenwagens en lichte bestelwagens die gebruikmaken van Belgische snel- en gewestwegen.

De controle zal volledig digitaal verlopen via ANPR-camera’s (Automatic Number Plate Recognition), die automatisch nagaan of een voertuig over een geldig vignet beschikt. Een fysieke sticker op de voorruit zal dus niet nodig zijn.

De invoering is voorlopig nog niet definitief. De drie gewesten werken aan een samenwerkingsakkoord dat bovendien nog moet worden aangemeld bij de Europese Commissie.

Verschillende formules en tarieven

Volgens de huidige plannen zullen bestuurders kunnen kiezen uit verschillende geldigheidsperiodes, waaronder een dagpas, een tien dagen-vignet en een jaarvignet.

De kostprijs van het jaarvignet zal afhangen van de milieukenmerken van het voertuig:

• € 90 voor voertuigen zonder CO₂-uitstoot;
• € 100 voor voertuigen die minstens voldoen aan Euronorm 4;
• € 125 voor voertuigen met Euronorm 1, 2 of 3.

Ook kortlopende vignetten zullen beschikbaar zijn. Voor een dagpas wordt momenteel gedacht aan tarieven tussen € 8,10 en € 11,25.

Waarom kiest België voor een wegenvignet?

Met het nieuwe systeem willen de drie gewesten ervoor zorgen dat ook buitenlandse bestuurders bijdragen aan de financiering van het Belgische wegennet. België is immers een belangrijk transitland, waardoor dagelijks heel wat buitenlandse voertuigen gebruikmaken van de Belgische infrastructuur.

Volgens de Vlaamse begroting zou het wegenvignet vanaf 2027 jaarlijks ongeveer € 130 miljoen kunnen opbrengen, al zal de opbrengst in het eerste jaar vermoedelijk lager liggen door de latere invoeringsdatum.

Daarnaast lijkt het wegenvignet voorlopig de plaats in te nemen van de eerder besproken kilometerheffing voor personenwagens.

Compensatie via de verkeersbelasting

De invoering van een wegenvignet moet ook voldoen aan het Europese gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel. Lidstaten mogen immers geen systeem invoeren waarbij buitenlandse bestuurders zwaarder worden belast dan de eigen inwoners.

Om die reden heeft de Vlaamse regering aangekondigd dat de invoering van het wegenvignet zal samengaan met een hervorming van de jaarlijkse verkeersbelasting. Volgens Vlaams minister van Financiën Ben Weyts is het de bedoeling dat de totale belastingdruk voor Vlaamse automobilisten globaal gelijk blijft.

Hoe die compensatie precies zal worden uitgewerkt, is voorlopig nog niet bekend. De concrete regeling zal juridisch zorgvuldig moeten worden uitgewerkt om in overeenstemming te blijven met het Europese recht.

Wat betekent dit voor automobilisten?

Indien de plannen ongewijzigd worden uitgevoerd, zullen automobilisten vanaf 1 mei 2027 een digitaal wegenvignet nodig hebben om gebruik te maken van Belgische snel- en gewestwegen. De kostprijs zal variëren naargelang de milieuprestaties van het voertuig.

Voor Belgische bestuurders, en in het bijzonder Vlaamse automobilisten, zal vooral de aangekondigde compensatie via de verkeersbelasting bepalend zijn voor de uiteindelijke financiële impact. Tot het samenwerkingsakkoord definitief is goedgekeurd en de uitvoeringsregels zijn gepubliceerd, blijven nog verschillende praktische en juridische vragen open.

Besluit

Het Belgische wegenvignet betekent een belangrijke hervorming van de autofiscaliteit. Hoewel de tarieven en de beoogde invoeringsdatum al grotendeels vastliggen, moet de regeling nog definitief worden goedgekeurd. Vooral de uitwerking van de compensatie via de verkeersbelasting en de verenigbaarheid met het Europese non-discriminatiebeginsel zullen de komende maanden nauwlettend moeten worden opgevolgd. Voor automobilisten loont het dan ook om de verdere besluitvorming op de voet te volgen.