Aanvullende gemeentebelastingen zetten Belgische fiscus onder druk: worden niet-inwoners onterecht zwaarder belast?
Wanneer betaalt een niet-inwoner méér dan een inwoner?
Een recente uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie kan belangrijke gevolgen hebben voor buitenlandse werknemers in België, grensarbeiders en mogelijk ook voor gemeenten met een lage aanvullende personenbelasting.
In de zaak C-119/24, Chefquet oordeelde het Hof dat de Belgische fiscale regeling voor niet-inwoners mogelijk strijdig is met het Europese recht. De kern van het probleem? Niet-inwoners die in België werken maar er niet wonen, worden in bepaalde gevallen zwaarder belast dan Belgische inwoners met een vergelijkbaar inkomen.
Wat is er precies aan de hand?
Niet-inwoners met Belgische beroepsinkomsten zijn in België onderworpen aan een vaste aanvullende heffing van 7 procent op hun Belgische inkomstenbelasting.
Voor Belgische inwoners geldt een ander systeem. Zij betalen een aanvullende gemeentebelasting, maar dat percentage verschilt naargelang de gemeente waar zij wonen. In sommige gemeenten loopt die belasting op, terwijl andere gemeenten net een bijzonder laag tarief hanteren. Er zijn zelfs gemeenten waar die aanvullende belasting 0 procent bedraagt, zoals bijvoorbeeld Knokke-Heist.
En precies daar zit het probleem.
Waar wringt het schoentje?
Doordat voor niet-inwoners een vast percentage van 7 procent wordt toegepast, kan hun fiscale druk hoger uitvallen dan die van een Belgische inwoner met een gelijkaardig inkomen die woont in een gemeente met een lage of onbestaande aanvullende personenbelasting.
Volgens het Hof van Justitie kan dat een belemmering vormen van het vrije verkeer van werknemers binnen de Europese Unie. Werknemers uit andere lidstaten mogen immers niet fiscaal nadeliger worden behandeld louter omdat zij niet in België wonen.
Met andere woorden: een regeling die op het eerste gezicht technisch en administratief lijkt, raakt in werkelijkheid aan een fundamenteel beginsel van het Europese recht, namelijk gelijke behandeling binnen de interne markt.
Waarom is dit arrest zo belangrijk?
De impact van deze uitspraak kan aanzienlijk zijn.
In de eerste plaats is het arrest van belang voor:
- grensarbeiders die in België werken maar in het buitenland wonen;
- buitenlandse werknemers met Belgische inkomsten;
- adviseurs en werkgevers die zulke dossiers begeleiden;
- en mogelijk ook gemeenten met een opvallend lage aanvullende gemeentebelasting.
Daarnaast zet het arrest de Belgische wetgever voor een moeilijke keuze. Ofwel wordt de bijkomende heffing voor niet-inwoners aangepast of afgeschaft, ofwel moet elders in het fiscale systeem worden ingegrepen. Dat laatste zou op termijn ook repercussies kunnen hebben voor gemeenten die vandaag een zeer lage, of zelfs geen, aanvullende gemeentebelasting heffen.
Zijn er mogelijkheden om op te treden?
Ja. Voor belastingplichtigen die menen dat zij door deze regeling te zwaar werden belast, kan het arrest ook praktisch relevant zijn.
Na ontvangst van het aanslagbiljet kan in bepaalde gevallen bezwaar worden ingediend. Daarnaast kan onder voorwaarden ook een ontheffing van ambtswege worden gevraagd, waarbij in principe tot vijf jaar kan worden teruggegaan.
Dat betekent dat het voor betrokken niet-inwoners zinvol kan zijn om hun fiscale situatie opnieuw te laten bekijken, zeker wanneer zij in het verleden de vaste aanvullende heffing van 7 procent hebben ondergaan terwijl een Belgische inwoner in een vergelijkbare situatie minder zwaar belast zou zijn geweest.
Meer dan een technische fiscale discussie
Wat jarenlang als een eerder technische regeling werd beschouwd, blijkt dus een veel bredere juridische draagwijdte te hebben. Het gaat niet alleen over een aanvullende belasting, maar over de vraag of België niet-inwoners op een manier behandelt die moeilijk te verzoenen valt met het Europese recht.
Dat maakt dit arrest bijzonder relevant voor iedereen die over de grens werkt of adviseert in grensoverschrijdende dossiers.
Vragen over de aanvullende heffing voor niet-inwoners?
Werk je in België, maar woon je in het buitenland? Of begeleid je als werkgever, accountant of adviseur buitenlandse werknemers met Belgische inkomsten? Dan loont het om na te gaan of de toegepaste aanvullende heffing in jouw dossier nog verenigbaar is met het Europese recht.
Een tijdige analyse kan belangrijk zijn, zeker wanneer de bezwaartermijn nog loopt of een ontheffing van ambtswege nog mogelijk is.
Wil je weten of deze rechtspraak relevant is voor jouw situatie of die van je cliënt? Neem gerust contact op. Wij bekijken graag of een betwisting of regularisatie aangewezen is.
